Hoe houd je plattelandsregio’s leefbaar en economisch sterk wanneer de bevolking vergrijst, jongeren wegtrekken en klimaatverandering tegelijkertijd nieuwe eisen stelt aan bodem, water en ruimte? Binnen het Europese project RUDI zoeken acht Europese regio’s naar antwoorden. De Liemers is één van die regio’s. Soil Valley-projectleider Ouassim Khatraoui vertelt hoe onderzoek, regionale samenwerking en concrete innovatie daarin met elkaar worden verbonden.
RUDI staat voor Rural Development Innovation en maakt deel uit van het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon Europe. Acht Europese regio’s werken binnen het project aan oplossingen voor demografische en klimatologische ontwikkelingen in landelijke gebieden. Voor Nederland vormt De Liemers de regionale casus.
Sinds juni 2026 is Ouassim Khatraoui als projectleider voor Soil Valley betrokken bij RUDI. Samen met collega’s Franske van Duuren (programmamanager) en Jochen Froebrich (strategie & business development), geeft hij vanuit Nederland leiding aan de uitvoering in De Liemers. Het traject loopt vier jaar, tot mei 2030.
Een brede blik op de ontwikkeling van de regio
RUDI kijkt naar de toekomst van plattelandsgebieden vanuit meerdere perspectieven. Voor Ouassim sluiten daarin verschillende vraagstukken op elkaar aan: ruimtelijke ontwikkeling, klimaat, biodiversiteit, wonen en economie.
Als planoloog kijkt Ouassim onder meer naar de manier waarop verschillende functies in een gebied samenkomen. Dat vertaalt zich volgens Ouassim in heel concrete vragen: “Hoe kunnen we infrastructuur inrichten? Hoe kunnen we biodiversiteit meenemen en tegelijkertijd voldoende woningbouw realiseren? En welke innovatieve businessmodellen kunnen daarbij helpen?”
Toekomstbestendige regio De Liemers
Vergrijzing en het vertrek van jongeren zetten veel plattelandsregio’s onder druk. RUDI zoekt naar manieren om economische en maatschappelijke ontwikkeling in deze gebieden in Europa op gang te houden. Daarbij gaat het om een bredere vraag: hoe zorg je ervoor dat een regio zich blijft ontwikkelen en verschillende functies elkaar daarbij blijven versterken?
“Het plan van dit project is om plattelandsgebieden te helpen een duurzame economie en een bepaald welvaartsniveau te ontwikkelen en in stand te houden. Je wil jongeren aan de regio kunnen blijven binden en zorgen dat zo’n gebied toekomstbestendig wordt,” licht Ouassim toe.
Zo komt RUDI in De Liemers tot leven
In De Liemers werken Wageningen Environmental Research (WENR) en Soil Valley nauw samen. WENR brengt met onderzoek, interviews en data de demografische en klimaatopgaven van de regio in kaart. Soil Valley zorgt ervoor dat die kennis vervolgens de regio in gaat. Vanuit hun ecosysteem wordt de quadruple helix, bestaande uit overheden, kennisinstellingen, bedrijven en inwoners bij elkaar gebracht om samen te bepalen waar de belangrijkste kansen en opgaven liggen en op welke demografische en klimatologische thema’s de regio zich moet focussen in de komende jaren. Deze stakeholders zullen samen het Rural Innovation Cluster van de regio vormen, waarbij het bestaande Soil Valley netwerk ingezet wordt om de juiste mensen aan tafel te krijgen, kennis te verbinden en een toekomstbestendige strategie te bepalen voor De Liemers. Aan de hand van deze strategie zullen vervolgens partijen binnen de regio worden benaderd om gezamenlijk aan de slag te gaan met concrete oplossingen in een Rural Living Lab. Dit alles in nauw overleg met de Liemerse Ambassade.
Die samenwerking tussen stakeholders krijgt dus vorm in twee stappen. Het Rural Innovation Cluster (RIC) kijkt vooruit: welke ontwikkelingen komen op De Liemers af, waar liggen kansen en welke thema’s verdienen de komende jaren prioriteit? Vanuit die gezamenlijke strategische richting gaat het Rural Living Lab (RLL) vervolgens aan de slag met concrete innovaties.
Ouassim: “Op basis daarvan ontwikkel je een visie voor de middellange termijn.” Welke innovaties daar vervolgens uit voortkomen, ligt nog open. “Denk bijvoorbeeld aan duurzame mobiliteit, nieuwe zorgvormen of innovatieve agrifood concepten. We gaan met de stakeholders kijken: wat is haalbaar en wat is mogelijk aan oplossingen? Dat wordt dan concreet uitgewerkt in het Rural Living Lab”, licht Ouassim toe.
Van Europese kennis naar oplossingen die passen bij de regio
“Voor Soil Valley sluit dit aan bij de manier waarop hun ecosysteem werkt: partijen met verschillende disciplines, belangen en mogelijkheden rond een gezamenlijk vraagstuk bij elkaar brengen en vanuit daar samenwerken aan oplossingen. Juist die verbinding vraagt om goede afstemming”, concludeert Ouassim.
Eind oktober was Ouassim in Portugal voor een driedaagse Europese bootcamp over participatieve aanpakken en transitiemanagement. Samen met het Europees consortium werden in deze workshop verschillende methodes behandeld die demografische – en klimatologische kansen en uitdagingen in Europese plattelandsregio’s inzichtelijk maken. Te denken valt aan het uitvoeren van SWOT-analyses, de uitwerking van een probleemboom en het toepassen van systeemdenken. Binnen het Europese consortium komen de acht regio’s regelmatig bijeen om kennis, ervaringen en methodieken uit te wisselen.
Die uitwisseling werkt twee kanten op. Ervaringen uit De Liemers worden gedeeld met de andere Europese regio’s, terwijl inzichten uit alle acht regionale casussen uiteindelijk ook hun weg moeten vinden naar het Europese beleid voor plattelandsgebieden. De bedoeling is dat de opgedane kennis waar mogelijk overdraagbaar en opschaalbaar is naar andere gemeenten, regio’s en landen.
Hoe vertaal je Europese inzichten naar de lokale context van De Liemers, en hoe zorg je ervoor dat die inzichten ook breder worden toegepast? Ouassim ziet het als een voortdurende wisselwerking: Europese kennis wordt vertaald naar de lokale praktijk, verrijkt met ervaringen uit De Liemers en andere regio’s, en vervolgens weer ingebracht in het Europese gesprek.
Denk vooral mee!
Het Soil Valley ecosysteem speelt de komende jaren een belangrijke rol in RUDI. Daarom nodigt Ouassim partijen uit om aan te haken: “Heb je inhoudelijke kennis, organisatorische capaciteit, een relevant netwerk of wil je bijdragen aan de innovaties in het Rural Living Lab? Dan kom ik graag met je in contact. RUDI vraagt om samenwerking tussen verschillende partijen en perspectieven, zodat innovaties samen met de regio ontwikkeld én gerealiseerd worden.”
RUDI loopt tot mei 2030. De komende maanden staan in het teken van de regionale analyse en de vorming van het Rural Innovation Cluster. Daarna verschuift de focus naar de praktijk: van data en strategie naar innovaties die in De Liemers worden ontwikkeld, getest en toegepast.
Heb je vragen of wil je aansluiten? Neem dan contact op met Ouassim: ouassim.khatraoui@soilvalley.eu