Van plannen naar praktijk: hoe maak je een regio écht klimaatbestendig? Die vraag stond centraal in het Pathways2Resilience (P2R)-project, waarin Franske van Duuren, programmamanager bij Soil Valley en projectleider van P2R, samen met regionale partners werkte aan concrete oplossingen voor klimaatadaptatie.
Van methode naar praktijk
Binnen het Europese project Pathways2Resilience (P2R) is een methodiek ontwikkeld die regio’s helpt om hun klimaatweerbaarheid planmatig te versterken. De aanpak begeleidt regio’s stap voor stap bij het vertalen van een langetermijnvisie naar een concrete strategie, uitvoeringsagenda en investeringsplan. De methodiek wordt momenteel toegepast en getoetst in ongeveer honderd Europese regio’s. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is één van deze regio’s. Zij voerde het traject uit in nauwe samenwerking met Soil Valley. Samen werkten zij aan de toepassing van de methodiek in de regionale praktijk en aan de vertaling van de Europese aanpak naar de specifieke uitdagingen van de regio. “Je doorloopt als regio eigenlijk een soort reis,” aldus Franske. “Van strategie en actieplan tot de vraag: welke investeringen en innovaties zijn nodig om daar te komen?”
In de praktijk bleek die vertaalslag minder eenvoudig dan op papier. De regio beschikte al over een groot aantal beleidsplannen, programma’s en samenwerkingsverbanden. Daarnaast waren veel verschillende overheden en organisaties betrokken, elk met hun eigen verantwoordelijkheden en belangen. “Er zijn al zóveel plannen,” vertelt Franske. “De echte uitdaging is niet om nóg een plan te maken, maar om bestaande initiatieven met elkaar te verbinden en ervoor te zorgen dat ze daadwerkelijk worden uitgevoerd.”
“Door één concreet voorbeeld zag iedereen opeens waar het over ging.”
Om het behapbaar te maken, is binnen het project gezocht naar een focus. Dat werd klimaatbestendig bouwen, gekoppeld aan de woningbouwopgave in de regio, een thema dat hier sterk speelt en direct toepasbaar is. Die keuze kreeg vorm in een project in Berg en Dal. In een eerder gerealiseerde wijk was sprake van wateroverlast, wat leidde tot klachten en herstelwerk achteraf. Voor een nieuwe ontwikkeling in hetzelfde gebied werd daarom bewust een andere aanpak gekozen.
“In plaats van achteraf oplossen, zijn we vooraf gaan kijken: hoe maak je zo’n wijk klimaatbestendig?” aldus Franske. “Niet vanuit één partij, maar samen: gemeente, waterschap, project ontwikkelaar, innovatieve bedrijven en kennispartners brachten hun perspectieven in. Dat leidde tot andere vragen dan gebruikelijk. Hoe ga je om met piekbuien en droogte? Hoe richt je de waterhuishouding zo in dat het systeem veerkrachtig is? En wat betekent dat voor ontwerp, inrichting en bouw? Juist die gezamenlijke verkenning maakte het verschil”.
Van casus naar volgende stap
De casus in Berg en Dal vormt inmiddels de basis voor een volgende fase. De ervaringen worden verder uitgewerkt in een haalbaarheidsonderzoek, waarin onder meer wordt gekeken naar waterbeheer, ontwerpkeuzes en toepasbare richtlijnen voor klimaatbestendig bouwen. De inzichten blijven daarmee niet beperkt tot één locatie, maar worden breder inzetbaar binnen de regio. “Het helpt om iets tastbaars te hebben,” zegt Franske. “Daarmee kun je het gesprek veel beter voeren — en ook echt stappen zetten.”
“De echte stap zit in het samenbrengen van alle partijen en hun inzichten, daar ontstaan de oplossingen.”
Wat werkt?
Als Franske terugkijkt op de reis die met behulp van de P2R-methodiek is doorlopen, vallen een aantal belangrijke lessen op. Inzichten die laten zien wat werkt en wat er nodig is om stappen te zetten van plan naar praktijk.
- Maak het concreet “Klimaatbestendigheid is een abstract begrip, tot je het zichtbaar maakt.”
- Werk vanuit het einddoel “Niet beginnen met ‘wat gaan we doen’, maar: waar willen we naartoe en wat is daarvoor nodig?”
- Breng partijen samen “Juist de combinatie van verschillende perspectieven helpt om tot uitvoerbare oplossingen te komen.”
Wat betekent dit voor het netwerk van Soil Valley?
Voor partners biedt het traject vooral mogelijkheden om aan te sluiten bij vervolgactiviteiten, kennis te delen en mee te denken over concrete toepassingen. Denk bijvoorbeeld aan het inbrengen of testen van innovaties, het delen van praktijkervaringen of het bijdragen aan verdere uitwerking van oplossingen in de regio. “Als er ideeën of oplossingen zijn die hierop aansluiten, ligt er juist een mooie kans om die samen verder te brengen,” aldus Franske. Daarnaast biedt het traject ook handvatten: een manier van werken die helpt om projecten scherper te formuleren en meer vanuit impact te redeneren.
Meer weten? Neem contact op met ons via info@soilvalley.eu