Wat begon met het leveren van heet water voor duurzame onkruidbestrijding, groeide uit tot een innovatieve aanpak voor één van de grootste invasieve exoten van Nederland: de Aziatische duizendknoop, in de volksmond vaak bekend als de Japanse duizendknoop. JDK Solutions ontwikkelde een unieke thermische bestrijdingsmethode waarmee de plant effectief kan worden aangepakt zonder chemicaliën en zonder de bodem af te graven. Tegelijkertijd roept de methode nieuwe vragen op over bodemleven, bodemherstel en verdere optimalisatie.
Van heet water naar innovatieve bestrijding
Bo Binkhorst is inmiddels ruim een jaar fulltime actief binnen het bedrijf dat door zijn vader Piet Binkhorst en compagnon Jerry Pols is opgericht. Oorspronkelijk richtte het bedrijf zich op duurzame onkruidbestrijding op verhardingen met behulp van heet water: “Wij leveren heet water dat wordt verwarmd met restwarmte. Daarmee kunnen gemeenten onkruid bestrijden zonder chemische middelen. Gemeente Nijmegen is bijvoorbeeld één van onze grootste klanten”, licht Bo toe.
Het bedrijf beschikt over meerdere tankstations in Nederland en Duitsland waar aannemers, hoveniers en groenbeheerders heet water kunnen afhalen. Op drukke dagen gaat er zo’n 600 kubieke meter water doorheen. Vanuit die praktijkervaring ontstond een nieuwe onderzoeksvraag: als heet water effectief is tegen onkruid, kan warmte dan ook een oplossing bieden voor andere invasieve plantensoorten?
Een groeiend probleem: de Aziatische duizendknoop
Zo kwam het bedrijf terecht bij de Aziatische duizendknoop, een invasieve exoot die steeds vaker voorkomt langs wegen, spoorlijnen, bedrijventerreinen en in particuliere tuinen.
“Het groeit enorm hard, verdringt inheemse planten en kan zelfs door funderingen, asfalt en bestrating heen groeien. De uitdaging zit vooral onder de grond. Het wortelstelsel is sterk en veerkrachtig. Zelfs hele kleine worteldelen kunnen opnieuw uitgroeien tot een volledige plant”, verduidelijkt Bo. “Als je een stukje wortel uit de grond haalt, jaren bewaart en later weer weggooit, kan de plant gewoon opnieuw gaan groeien.”
Daarom verspreidt de duizendknoop zich gemakkelijk via grondverzet, compoststromen en maaiwerkzaamheden. Dat maakt de plant tot een hardnekkige tegenstander voor terreinbeheerders en overheden. Juist daarom groeit de belangstelling voor nieuwe bestrijdingsmethoden die de gehele plant in één keer aanpakken.
Thermische bestrijding als alternatief
Veel bestaande bestrijdingsmethoden vragen jarenlang onderhoud, afdekking of herhaald maaien. JDK Solutions koos daarom voor een andere benadering. Het bedrijf ontwikkelde een systeem waarbij warmte diep in de bodem wordt gebracht via een soort ondergrondse warmtewisselaar. “Eigenlijk brengen we vloerverwarming in de bodem aan. Via buizen verwarmen we de grond tot ongeveer 65 à 70 graden”, aldus Bo.
In plaats van alleen de bovengrond te behandelen, wordt de volledige wortelzone verwarmd. Volgens Bo onderscheidt dat hun methode van andere toepassingen met heet water. “Heet water heeft soms een slechte naam gekregen omdat veel mensen het alleen oppervlakkig toepassen. Dan gaat de plant bovengronds dood, maar blijven de wortels gewoon doorgroeien.”
Ook onderzoekt JDK samen met Soil Valley participant Royal Eijkelkamp hoe deze warmtewisselaars efficiënt kunnen worden ingebracht in stenige bodems. Daarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden van gesynchroniseerde tril- en sonische vibratie technologie, een techniek om de toepassing van deze methode onder uitdagende bodemomstandigheden verder te verbeteren.
Onderzoek samen met Wageningen University & Research
Om de effectiviteit van de methode wetenschappelijk te onderbouwen werkt JDK Solutions samen met Wageningen University & Research (WUR). Het onderzoek richt zich niet alleen op de bestrijding van de duizendknoop zelf, maar ook op de impact op het bodemleven. Dat laatste is een veelgestelde vraag. “Het bodemleven is na behandeling in grote mate weg. De vraag is vervolgens: hoe snel herstelt zich dat weer?”
Volgens Bo is dat precies het onderwerp waar nog veel kennisontwikkeling nodig is. Mogelijke herstelmethoden variëren van compost en organische meststoffen tot het stimuleren van bodemorganismen, maar wat het beste werkt is nog niet bekend. De eerste resultaten van dit vervolgonderzoek worden naar verwachting volgend jaar gepubliceerd.
Bodemleven als volgende uitdaging
Hoewel de bestrijding zelf veelbelovende resultaten laat zien, ziet JDK Solutions bodemherstel niet als eigen expertise. “Schoenmaker, blijf bij je leest”, zegt Bo lachend. “Wij zijn specialist in bestrijding. Voor bodemherstel werken we liever samen met partijen die daar verstand van hebben.”
Juist daarom ziet Bo meerwaarde in een netwerk als Soil Valley. Binnen het netwerk sprak JDK Solutions al met verschillende partijen die zich richten op bodemkwaliteit, biodiversiteit en bodemmetingen. Bo roept daarom ook op: “We zoeken mensen die kunnen helpen om beter te begrijpen wat er na de behandeling gebeurt. Hoe herstelt het bodemleven zich? Welke maatregelen werken het beste?”
Waarom Soil Valley belangrijk is
Via Soil Valley kwam JDK Solutions onder meer in contact met onderzoekers, bodemspecialisten en andere innovatieve ondernemers. “De kracht van Soil Valley is dat je snel de juiste verbindingen kunt leggen. Wij kwamen via het netwerk onder andere in contact met Wageningen University & Research en verschillende bedrijven die ons verder kunnen helpen.” Volgens Bo is de waarde van het netwerk vooral het samenbrengen van praktijkervaring en wetenschappelijke kennis.
Meer onderzoek naar bodem en omstandigheden
Ondanks de positieve praktijkresultaten blijft er veel te ontdekken. De invloed van bodemtype, bodemvochtigheid en warmtegeleiding blijkt bijvoorbeeld groot te zijn. “Bodemvochtigheid is ontzettend belangrijk. We zien in de praktijk dat warmte zich anders gedraagt in verschillende bodemsoorten. Daar willen we veel meer inzicht in krijgen.” Meer kennis hierover moet ervoor zorgen dat behandelingen efficiënter, sneller en goedkoper uitgevoerd kunnen worden.
AI als hulpmiddel tegen invasieve exoten
Een andere interessante ontwikkeling is de inzet van AI-camera’s die invasieve soorten automatisch kunnen herkennen. Deze camera’s kunnen bijvoorbeeld op maaimachines of voertuigen worden geplaatst en signaleren in een vroeg stadium waar Aziatische duizendknoop groeit. “Hoe eerder je een nieuwe haard ontdekt, hoe makkelijker en goedkoper hij te bestrijden is.” Volgens Bo biedt deze technologie kansen om beheerders van de openbare ruimte sneller te laten handelen en verdere verspreiding te voorkomen.
Oproep aan het Soil Valley-netwerk
Voor de komende jaren ligt de focus van JDK Solutions op verdere optimalisatie van de techniek én op meer kennis over bodemherstel. De belangrijkste vraag aan het netwerk is dan ook: wie kan bijdragen aan onderzoek naar bodemleven, bodemherstel en de invloed van bodemomstandigheden op thermische bestrijding?
“Wij weten inmiddels dat de methode werkt. Nu willen we begrijpen waarom het soms beter werkt dan op andere plekken. Als we die kennis combineren, kunnen we de techniek verder verbeteren.”
Binnen het Soil Valley-netwerk zoekt JDK Solutions actief naar kennispartners om die puzzel verder te leggen. Kom je graag in contact met Bo Binkhorst? Mail Peter Achterhof, innovatiemanager van Soil Valley, via P.Achterhof@eijkelkamp.com.